พระพุทธศาสนสุภาษิต

หมวดการศึกษา

•  ความมีปัญญา ย่อมรู้ได้จากการสนทนา
•  บิดามารดาพึงให้บุตรเรียนศิลปวิทยา
•  สรรพวิทยา ควรเรียนรู้ให้หมด
•  ปัญญา ย่อมเกิดเพราะการฝึกฝน
•  ปัญญานั่นแหละ ประเสริฐกว่าทรัพย์
•  ผู้ตั้งใจศึกษา ย่อมได้ปัญญา
•  ปัญญา เปรียบเสมือนเครื่องประดับแห่งตน
•  ปัญญา เป็นแสงสว่างในโลก
•  คนโง่ มักตกอยู่ในอำนาจแห่งมาร
•  คนไม่พินิจพิจารณา เป็นคนไม่มีปัญญา
•  แสงสว่างเสมอด้วยปัญญา นั้นไม่มี
•  คนย่อมเห็นแจ้งเนื้อความอย่างเด่นชัดด้วยปัญญา
•  คนย่อมบริสุทธิ์ด้วยปัญญา
•  คนไร้ปัญญา ไม่มีความพินิจพิจารณา
•  ขึ้นชื่อว่าศิลปวิทยา ดีทั้งนั้น
•  คนมีปัญญา เมื่อถึงคราวตกทุกข์ ก็ยังหาสุขได้
•  คนเรียนน้อย เจริญแต่เนื้อหนังมังสา
•  มีชีวิตอยู่ด้วยปัญญา ปราชญ์กล่าวว่าประเสริฐสุด
•  คนเรียนน้อย แก่เปล่า เหมือนโคถึก
•  คนเรียนน้อย ปัญญาย่อมไม่พัฒนา
•  ปัญญาเป็นเครื่องปกครองคน
•  พึงพินิจพิจารณาเรื่องราวโดยรอบคอบ
•  ผู้รู้จักประโยชน์แล้ว ย่อมนำสุขมาให้
•  คนมีปัญญาประเสริฐกว่า คนโง่ที่มียศ
•  ในหมู่มนุษย์ คนที่ประเสริฐ คือคนที่ฝึกแล้ว
•  ความไม่รู้ เป็นมลทินร้ายที่สุด
•  เมื่ออ่อนปัญญา ช่องทางวิบัติก็เกิดได้มหันต์
•  บัณฑิตไม่ศึกษา เพราะอยากได้ลาภ
•  คนไม่มีศิลปวิทยา เป็นอยู่ยาก
•  สักวันหนึ่ง ความรู้ที่เรียนมาจะให้ประโยชน์
•  คนมีปัญญา ถึงไร้ทรัพย์ ก็ยังดำรงอยู่ได้
•  ปราชญ์กล่าวว่าปัญญา ประเสริฐสุด
•  บรรดาความอิ่มทั้งหลาย อิ่มปัญญาประเสริฐสุด
•  ปัญญาเป็นเครื่องตรวจสอบสิ่งที่ได้เรียนมา
•  คนเกียจคร้าน ย่อมไม่พบทางแห่งปัญญา
•  สิ่งที่ควรศึกษา ก็พึงศึกษาเถิด
•  บรรดาสิ่งที่งอกงามขึ้นมา วิชาความรู้ประเสริฐสุด
•  ปัญญาช่วยให้รู้จักสิ่งที่เป็นประโยชน์
•  ความรู้ที่เรียนมา เป็นเครื่องพัฒนาปัญญา
•  การใฝ่ใจศึกษา เป็นเครื่องพัฒนาความรู้
•  พึงเป็นคนชอบไตร่ถามเพื่อหาความรู้
•  บรรดาสิ่งที่โรยราร่วงหายทั้งหลาย ความไม่รู้หมดไปได้เป็นดีที่สุด
•  คนมีปัญญาย่อมงอกงาม ดังพืชในนาที่งอกงามด้วยน้ำฝน
•  อัสดร อาชาไนย สินธพ กุญชร และช้างหลวง ฝึกดีแล้ว ล้วนดีเลิศ แต่คนฝึกตนแล้ว ประเสริฐยิ่งกว่านั้น
•  ขึ้นชื่อว่าศิลปวิทยา ไม่ว่าอย่างไหนๆให้ประโยชน์ได้ทั้งนั้น
•  คนที่สมบูรณ์ด้วยความรู้และความประพฤติ เป็นผู้ประเสริฐสุดทั้งในหมู่มนุษย์และเทวดา
•  เล่าเรียนสำเร็จวิทยา ก็ย่อมได้เกียรติ แต่ฝึกอบรมด้วยจริยธรรมแล้วต่างหาก จึงจะสบสันติสุข
•  คนเราถึงมีชาติกำเนิดต่ำ แต่หากขยันหมั่นเพียรมีปัญญา ประกอบด้วยอาจาระและศีล ก็รุ่งเรืองได้เหมือนไฟถึงอยู่ในคืนมืด ก็สว่างไสว
•  ความใฝ่เรียนสดับ เป็นเครื่องพัฒนาความรู้ ความรู้จากการเรียนสดับนั้น เป็นเครื่องพัฒนาปัญญา บุคคลที่อยู่ด้วยปัญญา ก็รู้จักสิ่งที่เป็นประโยชน์ ประโยชน์ที่รู้จักแล้วก็นำสุขมาให้
•  ถ้าไม่มีพุทธิปัญญา แลมิได้ศึกษาระเบียบวินัย คนทั้งหลายก็จะดำเนินชีวิต เหมือนดังกระบือบอดในกลางป่า
•  อันความรู้ ควรเรียนทุกอย่าง ไม่ว่าต่ำ สูง หรือปานกลาง ควรรู้ความหมาย เข้าใจทั้งหมด แต่ไม่จำเป็นต้องใช้ทุกอย่าง วันหนึ่งจะถึงเวลาที่ความรู้นั้นจะนำมาซึ่งประโยชน์
•  คนมีปัญญา แม้มีปัญหา และถูกผูกมัดอยู่ พอพูดในเรื่องใดก็หลุดได้ในเรื่องนั้น

         1.ยํ เว เสวติ ตาทิโส
คบคนเช่นไร ย่อมเป็นคนเช่นนั้น
การเลียนแบบพฤติกรรมทางกายวาจาและความคิด
   • คบคนดีเป็นศรีแก่ตัว (ดี)
   • คบคนชั่วพาตัวอัปรีย์ (อปราชัย) (ชั่ว)
   • คบคนพาล พาลพาไปหาผิด (ชั่ว)
   • คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล (ดี)
   • คบบัณฑิตย่อมได้รับความรู้
   • คบบัณฑิตย่อมนำมาซึ่งความสุข คบคนพาลย่อมก่อให้เกิดแต่ความเดือดร้อน
       2. ทุกฺโข พาเลหิ สํวาโส
คบคนชั่วนำแต่ความทุกข์มาให้
   • คบชั่วมีพฤติกรรมทางกายไม่ดี (ทำชั่ว)
   • คนชั่วชอบคิดแต่เรื่องไม่ดี (คิดชั่ว)
   • คนมีพฤติกรรมทางกาย วาจา ใจไม่ดี ย่อมมีแต่ความทุกข์
   • การไปคบคนเช่นนั้น ย่อมมีความทุกข์ไปด้วย การคบชั่ว ไม่เป็นมงคลสำหรับชีวิตเลย
        3. ยถาวาที ตถาการี
พูดอย่างไร ต้องทำอย่างนั้น
   • ฝึกคนให้มีสัจจะ
   • ฝึกคนให้เป็นมนุษย์
   • ฝึกคนให้เป็นผู้นำ
   • ฝึกคนให้เป็นนักปกครอง
   • ฝึกคนให้เป็นตัวอย่างที่ดี
   • ฝึกคนให้ควรค่าแก่การเคารพบูชา ฝึกคนให้เป็นผู้ควรแก่การนับถือ
          4. อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย
การชนะตนเองเป็นสิ่งดีที่สุด
   • การบังคับใจตนเองได้
   • มิให้คิดชั่วโลภอยากได้ของผู้อื่น
   • มิให้พยายามมุ่งร้ายผู้อื่น
   • มิให้มีความเห็นผิดจากธรรม
   • การบังคับกายตนเองได้
   • มิให้กายไปฆ่าสัตว์ ทำร้ายผู้อื่น
   • มิให้กายไปลักขโมยของผู้อื่น
   • มิให้กายไปทำผิดประเวณี ล่วงละเมิดสามี ภรรยา ลูกหลานของผู้อื่น
   • การบังคับวาจา ตนเองได้
   • มิให้พูดเท็จ -มิให้พูดหยาบคาย มิให้พูดส่อเสียด ทำให้ผู้อื่นเจ็บใจ
          5. อตฺตตฺปญฺญา อสุจี มนุสฺสา
มนุษย์ผู้เห็นแก่ตัว เป็นคนสกปรก
   • ถือประโยชน์ส่วนตัวเป็นใหญ่
   • ถือประโยชน์พวกพ้องเป็นใหญ่
   • เป็นบ่อเกิดการทุจริตทุกประเภท
   • ทำให้สังคมเกิดความไม่ยุติธรรม
   • ทำให้สังคมส่วนรวมอยู่ไม่สงบสุข
   • ทำให้ประเทศชาติไม่เจริญ
   • เป็นที่ติฉันนินทาของคนทั่วไป ผู้เป็นเช่นนี้ย่อมอยู่ไม่เป็นสุขตลอดชีวิต
          6. อปฺปมตฺตา น มียนฺติ
ผู้ไม่ประมาท ย่อมไม่ตาย
   • ไม่ตายจากคุณงามความดี
   • สามารถรักษาความดีทางกายไว้ได้
   • สามารถรักษาความดีทางวาจาไว้ได้
   • สามารถรักษาความดีทางใจไว้ได้
   • สรุปว่า ดำรงความดีทางธรรมไว้ได้
   • ไม่ตายจริง (สามารถรักษาชีวิตให้ยืนยาวไว้ได้)
   • ผู้ไม่ประมาทย่อมมีชีวิตยืนยาว
   • ผู้ไม่ประมาทย่อมเจริญก้าวหน้าในชีวิต
   • ผู้ไม่ประมาทย่อมเจริญในหน้าที่การงาน ผู้ไม่ประมาทย่อมอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
          7. สุกรํ สาธุนา สาธุ
ความดี อันคนดีทำได้ง่าย
   • คนดี ทำความดีเป็นเรื่องปกติ คนดี ย่อมมี
   • ความคิดที่ดี
   • คนดี ย่อมมีการกระทำที่ดี
   • คนดี ย่อมมีการใช้วาจาที่ดี (ใช้คำพูดถูกต้องตามกาลเทศะเสมอ)
   • คนดี ย่อมมีหน้าตาที่ผ่องใส
   • คนดี ย่อมมีอารมณ์เบิกบาน
   • คนดี ย่อมมีความสุขุมในการแสดงออก คนดี ย่อมสามารถควบคุมการแสดงออกทางกาย วาจา และใจของตนเองได้
          8. โกธํ ฆตฺวา สุขํ เสติ
ฆ่าความโกรธได้ ย่อมอยู่เป็นสุข
   • ความโกรธฝังอยู่ในใจส่วนลึก
   • ความโกรธคุกกรุ่นอยู่ในใจทำให้เป็นสุข
   • ความโกรธทำให้จิตใจเร่าร้อนอยู่ไม่เป็นสุข
   • ความโกรธเผาผลาญจิตใจให้ร้อน
   • ความโกรธแสดงออกได้ทางกาย
   • ความโกรธแสงออกได้ทางวาจา
          9. จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ
จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้
ถ้าแต่ละคนฝึกจิตดีแล้ว สังคมโลกย่อมอยู่เป็นสุข
   • จิตนั้นต้องฝึกด้วยสมาธิ
   • จิตนั้นต้องฝึกด้วยขันติ
   • จิตนั้นต้องใช้ปัญญาควบคุม
   • คนมีจิตใจฝึกดีแล้ว ย่อมอยู่เป็นสุข
   • มีกายที่ฝึกดีแล้ว (ศีล ข้อ 1-3,4)
   • มีวาจาที่ฝึกดีแล้ว (ศีลข้อ 4)
   • มีจิตใจที่ฝึกดีแล้ว (มีสมาธิ มีสติ)
   • คนที่มีจิตใจฝึกดีแล้ว ย่อมทำให้ตนเองเป็นสุข
   • ตนเองเป็นสุข คนที่ฝึกจิตใจดีแล้ว ย่อมทำให้สังคมส่วนรวมอยู่เป็นสุข
          10. สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ
การให้ธรรมะย่อมชนะการให้ทั้งปวง
การให้ทรัพย์สินเงินทอง ย่อมหมดไปแต่การให้ความรู้ การอบรมสั่งสอน (ธรรมะ) ย่อมติดตัวตลอดไป
   • การให้ทรัพย์สินเงินทองย่อมมีวันหมดไป
   • การให้คำแนะนำที่ดี
   • การให้คำปรึกษาที่ดี
   • การอบรมสั่งสอนที่ดี
   • การทำตนให้เป็นตัวอย่างที่ดี
   • การให้ความรู้ (ครู) ที่ดี
   • การให้ความอบอุ่นที่ดี การให้การดูแลที่ดี

ขอบคุณที่มาข้อมความ
social.satitpatumwan.ac.th
baanjomyut.com
ขอบคุณที่มารูปภาพ
neric-club.com

พุทธศาสนสุภาษิต:ความสุข

          พุทธศาสนสุภาษิต คือ สุภาษิต ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงดำรัสไว้ ซึ่งมีคุณค่าสูงส่ง สามารถใช้ได้ทั้งเป็นแนวทางดำเนินชีวิต เตือนใจ หาคำตอบที่ดีสำหรับปัญหาที่สงสัย หรือ แม้แต่เตือน สติ ให้เรา หู ตา สว่าง เกิดปัญญาเข้าใจ ได้อุบายที่ดีในการดำเนินชีวิต การแก้ปัญหา และพ้นจากเครื่องเศร้าหมองได้

สติ โลกสฺมิ ชาคโร
สติเป็นเครื่องตื่นในโลก
          ทุกคนคงเคยได้ยินคำว่า “ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว” อันเป็นคำพูดของคนโบราณใช้สอนลูกหลาน และเป็นการปลูกฝังสติปัญญา นำไปประพฤติปฏิบัติหน้าที่ในชีวิตประจำวันเพื่อควบคุมการกระทำสิ่งต่างๆให้ไม่ผิดพลาด โดยใช้สติสัมปชัญญะแยกแยะดีชั่วในการกระทำทั้งปวง ต้องไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น ให้ได้รับความเดือดร้อน ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม คำว่า “ใจ” ในที่นี้ ถ้าเป็นใจที่มีสติควบคุมเฝ้าดูแลใจไม่ให้เผลอไผล  “กาย” เป็นผู้ทำหน้าที่แสดงการกระทำต่างๆตามที่”สติ”เป็นผู้สั่งการ หากเปรียบกายเป็นรถยนต์ คนขับเหมือนสติก็ไม่ผิด เพราะการที่รถยนต์จะวิ่งไปสู่เป้าหมายได้ด้สยความปลอดภัย ก็ขึ้นอยู่กับคนขับเป็นผู้รู้เท่าทันสิ่งต่างๆที่จะเกิดขึ้น จึงจำเป็นต้องตื่น(การมีสติ) อยู่ในการกระทำหน้าที่ตลอดเวลา เผลอไผลไม่ได้ เมื่อใดขาดสติ ชีวิตก็จะตั้งอยู่ในความประมาททันที และความประมาทก็เป็นบ่อเกิดแห่งความเสื่อมและความตายในที่สุด หรือแม้ในขณะนี้ถ้าเราอ่านหนังสือด้วยสติ ก็จะทำให้ตื่นอยู่ตลอดเวลาโดยการตั้งใจเรียน ไม่คุยกันในเวลาอาจารย์สอน ทำงานและทำการบ้านส่งตามกำหนด ก็จะประสบความสำเร็จ มีอนาคตที่ก้าวไกลต่อไป

นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ
สุขอื่นยิ่งกว่าความสงบไม่มี
          ความสุขเป็นสิ่งที่ทุกคนแสวงหาและปรารถนาที่จะได้มาครอบครองเป็นของตนให้ยาวนานที่สุดเท่าที่จะนานได้ ข้อสำคัญต้องสร้างขึ้นมาด้วยตนเอง ตามขั้นตอนอย่างเป็นระบบระเบียบตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า อันกำหนดไว้เป็นแนวทางประพฤติปฏิบัติ โดยเริ่มตั้งแต่ขั้นพื้นฐานจนถึงขั้นสูงสุด จะได้สุขมาก สุขน้อย ขึ้นอยู่กับสติปัญญาของแต่ละตนที่จะพิจารณาว่าต้องการสุขแบบใด มีทั้งความสุขชั่วครั้งชั่วคราว สุขบ้าง ทุกข์บ้าง และความสงบสุขหรือสุขถาวร ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยของแต่ละคน
           ความสุขอื่นใดในที่นี้หมายถึง “โลกียสุข” คือความสุขที่ยังประกอบด้วยอาสวกิเลสที่หมักหมมอยู่ในสันดาน ไหลซึมผ่านไปย้อมจิตตามกระแสที่เกิดดับต่อเนื่องกัน เมื่อประสมกับอารมณ์ต่างๆ ซึ่งมีอวิชชาคือความหลงอันเป็นเหตุไม่รู้ ตามความจริงของอริยสัจ4 เป็นต้น จึงเป็นเหตุให้สุขบ้าง ทุกข์บ้าง กระวนกระวายไปตามอารมณ์ที่ได้สัมผัส

นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ
นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง
          นิพพานคือ สภาพจิตที่หลุดพ้นเป็นอิสระจากกิเลส ตัณหา จิตใจที่ร้อนรุ่มด้วยความโลภ โกรธ หลง นั้นจะมุ่งออกไปข้างนอก หากเราได้นำใจกลับเข้ามาดูใจตนเองแล้ว สิ่งที่ร้อนจะสงบเอง มีความสุขสงบ โปร่ง เบา สบาย เป็นอิสระในตัวเอง ไม่เกิดทุกข์ เนื่องจากการผันแปรของวัตถุภายนอก เป็นอิสระโดยไม่ต้องอาศัยกามคุณ5 ไม่ทรมานดิ้นรน ไม่มีตัวปรุงใดๆ เกิดความสุขสบายเกื้อกูลแก่ผู้นั้นและผู้คนที่เกี่ยวข้อง ไม่มีอะไรต้องมาช่วงชิง อันนำไปสู่การระงับปัญหา เกิดความสุขสงบอย่างแท้จริง

ธมฺมจารี สุขํ เสติ
ผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข
          ผู้ประพฤติธรรมเป็นปกติ ย่อมมีใจหนักแน่นมั่นคง เป็นอิสระจากกิเลส ทำแต่สิ่งที่ควรทำ กล่าวแต่คำที่ควรพูด คิดแต่เรื่องที่ควรคิด เขาจึงอยู่เป็นสุขผู้ประพฤติธรรม ต้องมีการให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา รวมถึงผู้ปฏิบัติงานในหน้าที่โดยซื่อสัตย์สุจริต เป็นผู้ทำสิ่งเลวร้ายให้กลายเป็นดี เกลียดธรรมที่เป็นไปเพื่อความแตกแยก ยินดีในธรรมที่เป็นไปเพื่อความสามัคคี มีความคงมั่นไม่หวั่นไหวไปตามอารมณ์เช่นเดียวกับภูเขาหินที่ฝังรากลึกลงไปในดินไม่กระเทือนเพราะถูกลมพัดฉะนั้น ดังนั้น ความเป็นอยู่ของผู้ประพฤติธรรมจึงอยู่เป็นสุขผู้ที่ต้องการความสุข อยากอยู่เป็นสุข ไม่เดือดร้อน ก็ต้องเร่งประพฤติธรรม เริ่มตั้งแต่การประพฤติดีปฏิบัติชอบเป็นต้นไป

ปมาโท มจฺจุโน ปทํ
ความประมาทเป็นทางแห่งความตาย
          อุบัติเหตุร้ายแรง เกิดขึ้นเพราะความประมาท การดำเนินชีวิตผิดพลาดก็เกิดเพราะความประมาทความเลินเล่อเผลอสติ ความมัวเมา และการดูหมิ่น ชื่อว่าความประมาท คนเลินเล่อเผลอสติ ขับรถก็ประสบอุบัติเหตุ ขับเรือ ขับเครื่องบินก็ประสบอุบัติเหตุ ในวันหนึ่ง ๆ มีอุบัติเหตุร้ายแรงเกิดขึ้นเพราะความประมาทของคนเพียงไม่กี่คน เช่น รถไฟชนกัน รถสิบล้อชนรถโดยสาร เครื่องบินชนกันกลางอากาศ นั้นหมายถึงความสูญเสียมหาศาล นอกจากอุบัติเหตุดังกล่าวแล้ว อัคคีภัยเผาผลาญชีวิตและทรัพย์สินซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพราะความเผลอของเจ้าหน้าที่หรือเจ้าของบ้าน เจ้าของโรงงาน ทำความสูญเสียทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน ความมัวเมาในอบายมุข มัวเมาในทรัพย์สมบัติ มัวเมาในวัย และการดูหมิ่นดูแคลนคนอื่น ล้วนแต่เป็นทางพินาศนำความย่อยยับแม้แต่ความตายมาถึงตนทั้งนั้นบุคคลจึงไม่ควรประมาท พึงเอาใจใส่ต่อคำเตือนที่ว่า “ระวัง” ให้ดี แล้วท่านจะปลอดภัย

สุสฺสุสํ ลภเต ปญฺญํ
ผู้ฟังด้วยดีย่อมได้ปัญญา
          ในการสนทนา หรือในการฟังเรื่องสลักสำคัญ ถ้าตั้งใจฟังจะได้ความรู้ความฉลาดขึ้นการสนทนาของคนตั้งแต่สองคนขึ้นไป ถ้าคู่สนทนาเป็นผู้อาวุโสมีประสบการณ์มากกว่า มีความรู้หรือคุณวุฒิสูงกว่า คนฉลาดย่อมเลือกที่จะเป็นผู้ฟังมากกว่าเป็นผู้พูด เพราะธรรมดาผู้พูดย่อมนำประสบการณ์ของตนออกมาตีแผ่ถือเป็นผู้ให้ ส่วนผู้ฟังเป็นผู้รับ ยิ่งตั้งใจฟังเท่าไรก็ยิ่งได้ความฉลาดหลักแหลมเพิ่มขึ้นเท่านั้น บางเรื่องหากศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองจะต้องใช้เวลาถึง 3 วัน หรืออ่านหนังสือจนนับด้วยร้อยหน้าพันหน้า แต่พอให้รับการถ่ายทอดจากบุคคลอื่นแต่เพียงเวลาอันสั้น อาจแตกฉานยิ่งกว่าศึกษาด้วยตนเองเป็นเวลานานเสียอีกมีคำที่นักปราชญ์กล่าวไว้ว่า “การเป็นนักฟังที่ดี ดีกว่าเป็นนักพูดที่ดี”

ขอบคุณที่มาของข้อมูล
br.ac.th
mediacenter.mcu.ac.th/
baanjomyut.com

ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก

      พุทธศาสนสุภาษิต เป็นสุภาษิตทางพระพุทธศาสนา ที่ช่วยเตือนสติชาวพุทธให้สามารถนำไปปฎิบัติจริงในชีวิตประจำวัน การศึกษาเกี่ยวกับพุทธศาสนสุภาษิต จึงถือเป็นเครื่องช่วยให้เราเข้าใจพระพุทธศาสนามากขึ้น และมีหลักการในการดำเนินชีวิตที่ดีได้ยิ่งขึ้น

       1. วิริเยน ทุกฺขขมจฺเจติ (วิ-ริ-เย-นะ-ทุก-ขะ-มัด-เจ-ติ) แปลว่า คนล่วงทุกข์ได้ เพราะความเพียร หมายความว่า ความมานะบากบั่น ความเพียรพยายาม จะช่วยให้คนเราสามารถฟันฝ่าอุปสรรคต่างๆ ในการดำเนินชีวิตไปได้ ไม่ว่าเราจะทำสิ่งใดก็ตาม จะต้องประกอบด้วยคุณธรรม คือ ความเพียร จึงจะสามารถทำงานให้ประสบผลสำเร็จลงได้ เช่นความเพียรในการศึกษาหาความรู้ อยากเล่นกีฬาเก่งๆ ก็ต้องหมั่นฝึกซ้อม อยากหลุดพ้นจากความทุกข์ก็ต้องมีความเพียรในการฝึกอบรมตนเอง

       2. ปัญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต (ปัน-ยา-โล-กัด-สะ-มิ-ปัด-โช-โต) แปลว่า ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก หมายความว่า โลกของเรามีความเจริญก้าวหน้าในด้านต่างๆ เนื่องจากคนเราได้ใช้ความรู้ความสามารถในการประดิษฐ์คิดค้นสิ่งต่างๆจนเกิดเป็นอารยธรรมสั่งสมสืบทอดต่อๆกันมา การที่โลกของเราเจริญได้ เนื่องมาจากปัญญา หรือความฉลาดรอบรู้ของคนเรา ที่ช่วยกันสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ใช้ปัญญาคิดสร้างสรรค์ความเจริญทางด้านวัตถุหรือเทคโนโลยีต่างๆขึ้นมา ทางพระพุทธศาสนา เรียกว่า ปัญญาทางโลก ซึ่งมีความสำคัญ ต่อการประกอบสัมมาอาชีพ เพื่อการเลี้นงชีพโดยสุจริต ปัญญาทางโลกนี้ เกิดหรือมีได้จากการศึกษาเล่าเรียน แต่ปัญญาที่มีความสำคัญทางพระพุทธศาสนายังไม่ใช่ปัญญาทางโลก แต่เป็น ปัญญาทางธรรม คือปัญญาที่เกิดจากการฝึกอบรมสมาธิภาวนา จนถึงขั้นเกิดญาณหยั่งรู้สภาพความเป็นไปของชีวิต ตามความเป็นจริง เป็นปัญญาที่ทำให้เกิดความดับทุกข์ และชีวิตหลุดพ้นจากการการเวียนว่ายตายเกิดในกองทุกข์

     ถ้าปัญญาทางโลกเปรียบเสมือนแสงสว่างของดวงจันทร์ฉันใด ปัญญาทางธรรมก็เปรียบเสมือนแสงสว่างของดวงอาทิตย์ฉันนั้น แสงสว่างของดวงอาทิตย์ ทำให้เราสามารถมองเห็นสิ่งต่างๆได้ชัดเจนเพียงใด
ปัญญาทางธรรมก็ทำให้เราสามารถมองเห็นสัจธรรมแห่งชีวิตได้ชัดเจนเพียงนั้น

ขอบคุณข้อมูล
krupayao.blogspot.com