พระพุทธศาสนสุภาษิต

อัปปมาทวรรค - หมวดไม่ประมาท

     -อปฺปมาทญฺจ เมธาวี     ธนํ เสฏฺฐํว รกฺขติ
ปราชญ์ย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนทรัพย์อันประเสริฐ

     -อปฺปมตฺตา น มียนฺต    
ผู้ไม่ประมาท ย่อมไม่ตาย

     -อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต     ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ
ผู้ไม่ประมาทพินิจอยู่ ย่อมถึงสุขอันไพบูลย์

     -อปฺปมาโท อมตํ ปทํ    
ความไม่ประมาท เป็นทางไม่ตาย

     -อปฺปมตฺโต ปมตฺเตสฺ     สุตฺเตสุ พหุชาคโร    อพลสฺสํว สีฆสฺโส    หิตฺวา ยาติ สุเมธโส
คนมีปัญญาดีไม่ประมาทในเมื่อผู้อื่นประมาท มักตื่นในเมื่อผู้อื่นหลับ ย่อมละทิ้งคนนั้น เหมือนม้าฝีเท้าเร็ว ทิ้งม้าไม่มีกำลังไป ฉะนั้น

     -อุฏฺฐานวโต สติมโต     สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมาการิโน สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน     อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ
ยศย่อมเจริญแก่ผู้มีความหมั่น มีสติ มีการงานสะอาด ใคร่ครวญแล้วทำ ระวังดีแล้ว เป็นอยู่โดยธรรม และไม่ประมาท

ขอขอบคุณที่มาจาก
heritage.thaigov.net

 อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย    
         ชนะตนนั่นแหละ เป็นดี
 
อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ     
         ตนที่ฝึกดีแล้วเป็นแสงสว่างของบุรุษ  

อตฺตนา ว กตํ ปาปํ อตฺตนา สงฺกิลิสฺสติ     
         ตนทำบาปเองย่อมเศร้าหมองเอง

อตฺตตฺถปัญฺญา อสุจี มนุสฺสา     
         มนุษย์ผู้เห็นแก่ประโยชน์ตน เป็นคนไม่สะอาด

อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา     รกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํ  อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา    ยถญฺญมนุสาสติ 
         ถ้ารู้ว่าตนเป็นที่รัก ก็ควรรักษาตนนั้นให้ดี ถ้าพร่ำสอนผู้อื่นฉันใด ก็ควรทำตนฉันนั้น

สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 
         ผู้ฝึกตนดี ควรฝึกผู้อื่น ได้ยินว่าตนแลฝึกยาก

อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา     
         ผู้ประพฤติดี ย่อมฝึกตน
 
ทุคฺคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สนฺโนว กุญฺชโร 
         จงถอนตนขึ้นจากหล่ม เหมือนช้างตกหล่มถอนตนขึ้นฉะนั้น

อตฺตานเมว ปฐมํ     ปฏิรูเป นิเวสเย   อถญฺญมนุสาเสยฺย    น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 
         บัณฑิตพึงตั้งตนไว้ในคุณอันสมควรก่อน สอนผู้อื่นภายหลัง จึงไม่มัวหมอง

ขอขอบคุณที่มาจาก
heritage.thaigov.net

หมวดกรรม

• สานิ กมฺมานิ นยนฺติ ทุคฺคตึ
  กรรมชั่วของตนเอง ย่อมนำไปสู่ทุคคติ
• สุกรํ สาธุนา สาธุ  
  ความดี อันคนดีทำง่าย
• สาธุ ปาเปน ทุกฺกรํ    
  ความดี อันคนชั่วทำยาก
• ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ     ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ
  ทำกรรมใดแล้วไม่ร้อนใจภายหลัง กรรมที่ทำนั้นแลเป็นดี
• น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ     ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ
  ทำกรรมใดแล้วร้อนใจภายหลัง กรรมที่ทำแล้วนั้นไม่ดี
• ยาทิสํ วปเต พีชํ     ตาทิสํ ลภเต ผลํ กลฺยาณการี กลฺยาณํ     ปาปการี จ ปาปกํ
  บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว
• นิสมฺม กรณํ เสยฺโย    
  ใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำดีกว่า
• รกฺเขยฺย อตฺตโน สาธุํ     ลวณํ โลณตํ ยถา
  พึงรักษาความดีของตนไว้ ดังเกลือรักษาความเค็ม
• นานตฺถกามสฺส กเรยฺย อตฺถํ    
  ไม่พึงทำประโยชน์แก่ผู้มุ่งความพินาศ
• อติสีตํ อติอุณฺห ํ     อติสายมิทํ อหุ อิติ วิสฺฏฺฐกมฺมนฺเต    อตฺถา    อจฺเจนฺติ มาณเว
  ประโยชน์ทั้งหลายย่อมล่วงเลยคน ผู้ทอดทิ้งการงาน ด้วยอ้างว่า หนาวนัก ร้อนนัก เย็นเสียแล้ว
• อถ ปาปานิ กมฺมานิ     กรํ พาโล น พุชฺฌติ เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ    อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ
  เมื่อคนโง่มีปัญญาทราม ทำกรรมชั่วอยู่ก็ไม่รู้สึก เขาเดือดร้อนเพราะกรรมของตน เหมือนถูกไฟไหม้
• โย ปุพฺเพ กรณียานิ     ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ วรุณกฏฺฐํ ภญฺโชว     ส ปจฺฉา อนุตปฺปต
  ผู้ใดปรารถนาทำกิจที่ควรทำก่อนในภายหลัง ผู้นั้นย่อมเดือดร้อนในภายหลัง ดุจมาณพ (ผู้ประมาทแล้วรีบ) หักไม้กุ่ม ฉะนั้น
• สเจ ปุพฺเพกตเหตุ    สุขทุกฺขํ นิคจฺฉติ โปราณกํ กตํ ปาปํ     ตเมโส มุญฺจเต อิณํ
  ถ้าประสบสุขทุกข์ เพราะบุญบาปที่ทำไว้ก่อนเป็นเหตุ ชื่อว่าเปลื้องบาปเก่าที่ทำไว้ ดุจเปลื้องหนี้ ฉะนั้น
• สุขกามานิ ภูตานิ     โย ทณฺเฑน น หึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน     เปจฺจ โส ลภเต สุขํ
  สัตว์ทั้งหลายย่อมต้องการความสุข ผู้ใดแสวงหาสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข

  ขอบคุณที่มาข้อมูล
  heritage.thaigov.net